1. Wstęp teoretyczny
Światło jest jedną z form elektromagnetycznej energii, promieniujących we wszystkich kierunkach falowo strumieniami cząsteczek ze swego źródła. Zakres promieniowania elektromagnetycznego obejmuje olbrzymią skalę fal, w którym na widzialne promienie świetlne przypada zaledwie maleńki wycinek niezmiernie krótkich fal elektromagnetycznych.
Światłem widzialnym nazywamy zatem promieniowanie fal elektromagnetycznych, dostrzegalnych dla ludzkiego oka. Długość fal światła widzialnego leży w przybliżeniu w granicach od 360mm (skrajny fiolet) do 780 mm (skrajna purpura). Jest ona zmienna i w pewnym stopniu zależna od zdolności indywidualnych człowieka, warunków oświetlenia oraz od nastawienia psychicznego osoby patrzącej. Światło rozchodzi się w próżni z prędkością ok. 300 000 km / sek. która ulega zmniejszeniu przy przechodzeniu przez różne ośrodki, np. przez szkło, atmosferę.
Źródła światła możemy podzielić na naturalne i sztuczne.
Pod nazwą naturalnych lub sztucznych źródeł światła rozumie się takie źródła, które same wysyłają energię promienistą, czyli same świecą. Księżyc zalicza się do wtórnych nieświecących źródeł światła, ponieważ odbija padające nań światło słoneczne.
Z pewnością światło jest tworzywem oświetlenia, a padając na powierzchnię przedmiotów, oświetla ją, dzięki czemu możliwe jest dostrzeganie i fotografowanie. Ponadto czyni obraz widocznym, symbolizuje przestrzeń i głębię, stwarza nastrój, ma znaczny wpływ na plastykę zdjęcia. Jest zatem warunkiem fotografii.
Główne cechy światła to: jasność, kierunek, kontrast i barwa, które współpracując ze sobą wpływają na efekt końcowy.
Miarą intensywności światła jest jasność. Wpływa ona na nastrój i barwę obrazu, decyduje o tym czy zdjęcie można wykonać z ręki czy też umieścić aparat na statywie. Jasne światło jest silne i realne; słabe robi natomiast wrażenie miękkości, spokoju i tajemniczości. Przy bardzo intensywnym oświetleniu obiekty wydają się nie tylko jaśniejsze, lecz również bardziej kontrastowe, a ich barwy bardziej nasycone niż przy słabym oświetleniu.
Efekt zdjęcia z pewnością zależy od kierunku świecenia. Jest to czynnik mający wpływ na podwyższenie lub spłaszczenie kontrastu obrazu, na oddziaływanie przestrzenne oraz charakterystykę reprodukcji kształtów. Wpływa również na położenie i wymiary cieni. W południe cienie są krótkie i proste natomiast rano i w godzinach popołudniowych dłuższe i ciekawsze.
Ponieważ dopuszczalny zakres kontrastu jest dla wszystkich błon, a szczególnie dla barwnych stosunkowo niewielki, zwykle przekładamy oświetlenie nazbyt kontrastowe ponad silnie kontrastowe. Stopień kontrastu oświetlenia jest odwrotnie proporcjonalny do efektywnej wielkości źródła światła. Im mniejsza jest efektywna wielkość źródła światła albo im bardziej zbliżona do równoległości wiązka promieni, które ono wysyła, tym bardziej kontrastowe światło i tym ostrzej zarysowane i ciemniejsze rzucane przez nie cienie. Przykładem kontrastowego oświetlenia może być bezpośrednio padające światło słoneczne jak również światło reflektora, a mało kontrastowego równomiernie zachmurzone niebo. Najbardziej kontrastowe światło daje lampa łukowa cyrkonowa, rzucająca cienie ostre. Najmiększym natomiast światłem jest bezcieniowe oświetlenie osiągane przy użyciu „namiotu świetlnego”. Poza tymi krańcowościami istnieje światło o średnim kontraście: w plenerze – światło słoneczne w połączeniu z białymi obłokami różnej wielkości lub rozproszone przez mgiełkę; we wnętrzach – światło lamp fotograficznych oraz błyskowych spaleniowych lub wyładowczych. W przypadku światła sztucznego kontrast zależy w dużym stopniu od kształtu i rodzaju reflektora oraz użytego ekranu rozpraszającego.
Każdy rodzaj światła ma swoją barwę. Jej miarą jest skala Kelvina. Wyraża ona barwę światła w jednostkach temperatury barwowej. Temperatura barwowa określa rozkład światła emitowanego przez rozżarzone ciało. Punktem odniesienia jest tu światło słoneczne świecące w południe, którego temperatura wynosi 5500K. Każde oświetlenie chłodniejsze lub cieplejsze spowoduje powstanie dominanty barwnej. Światło naturalne bywa zaskakujące w swej szerokiej gamie temperatur barwowych. Podczas poranka i wieczora temperatura barwowa wynosi między 3000 a 4000 K. Ważny jest fakt, że światło nieba ma wyższą temperaturę barwową niż światło słoneczne. Ta przeważająca intensywność słońca obniża temperaturę do 5500 K, chociaż czyste bezchmurne niebo może mieć t.b. wyższą od 10 000 K.
Barwa światła jest ważnym i sugestywnym środkiem wyrazu szczególnie w fotografii barwnej. Na początku dnia i pod wieczór światło ma cieplejszą barwę. O tych porach musi przejść przez grubszą warstwę atmosfery ziemskiej, wskutek czego do ziemi przenika mniej światła niebieskiego. To cieplejsze światło bywa ponadto zróżnicowane, dzięki czemu ranki i wieczory są świetną porą do fotografowania. W miarę jak słońce wznosi się wyżej nad horyzontem przez atmosferę przedostaje się coraz więcej niebieskiego światła i znika ciepła barwa z wczesnych godzin.
W fotografii rozróżnia się dwa typy światła: dzienne i sztuczne.
Światło dzienne czyli naturalne w fotografii czarno-białej nie stanowi żadnego problemu, ale w barwnej jest to rodzaj światła najtrudniejszy w zastosowaniu i powodujący najwięcej komplikacji (trudno je ocenić, jest niestałe). Ciągłym zmianom ulega nie tylko jasność – można określić za pomocą światłomierza - ale i barwa, której ocena jest zawodna, a dokładny pomiar praktycznie niemożliwy.
W świetle dziennym rozróżnia się światło: „białe”, niebieskie i czerwonawe.
Światło dzienne „białe” czyli „normalne” stanowi mieszaninę bezpośredniego światła słonecznego i światła odbitego od czystego, błękitnego nieba z kilkoma białymi obłokami, w porze dnia gdy słońce stoi wyżej niż 20 stopni nad horyzontem. Innym światłem, które może uchodzić za białe są niskie ścielące się pasma mgieł, na tyle gęste aby zakrywały słońce.
Niebieskie światło dzienne uzyskujemy w bezchmurny dzień, przy fotografowaniu przedmiotów w cieniu, oświeconych błękitem nieba. W podobny sposób zdjęcia wykonane w dzień pochmurny nabierają niebieskawego charakteru, zwłaszcza gdy słońce kryje się za ciemną chmurą, a duża część nieba jest czysta, albo gdy całe niebo jest zakryte wysoko położoną cienką warstwą mgły.
Wkrótce po wschodzie słońca na krótko przed jego zachodem słońce wydaje się białe, pomarańczowe lub czerwone. Przyczyną tego jest rozproszenie światła w niższych, zapylonych warstwach atmosfery. Naturalnie barwy przedmiotów fotografowanych przy tym świetle wydają się cieplejsze niż przy białym świetle południa.
Światło sztuczne w porównaniu z naturalnym ma zaletę niezmienności i równomierności, zarówno jeżeli chodzi o jasność jak i skład widmowy, przy założeniu, że lampy są zasilane prądem o odpowiednim napięciu i że ma ono stałą wartość. Do najczęściej używanych rodzajów światła sztucznego zaliczamy:0
- światło o 3200 K wysyłane przez lampy fotograficzne, stosowane do celów profesjonalnych, produkowane w postaci żarówek zwykłych lub odbłyśnikowych, halogenowych i projekcyjnych do reflektorów o różnej wielkości i mocy.
- Światło o 3400 K dostarczają amatorskie lampy fotograficzne o krótkiej żywotności, tak samo istniejące w odmianach zwykłej, odbłyśnikowej i halogenowej.
- Światło o 3800 K wypromieniowują lampy błyskowe spaleniowe o bezbarwnej bańce.
- Światło o 4800-5400 K dają niebiesko zabarwione żarówki . Używa się je zwłaszcza do rozjaśniania cieni na zdjęciach wnętrz przy świetle dziennym na błonach do światła dziennego.
- Światło o około 5600 K dostarczają niebiesko zabarwione lampy błyskowe spaleniowe. Światłem tym rozjaśniamy cienie przy zdjęciach w plenerze na błonach do światła dziennego.
- Światło o 6000- 6800 K daje lampa błyskowa wyładowcza.
2.Rodzaje oświetlenia
Ze względu na charakter światło możemy podzielić na skierowane i rozproszone.
Światło skierowane to takie, którego promienie biegną do siebie równolegle i tak padają na przedmiot. Z takim przypadkiem mamy do czynienia gdy korzystamy z bezpośredniego światła słonecznego lub sztucznego w postaci lampy bez dodatkowych zmiękczających akcesorii. Powierzchnia obiektu jest oświetlana równomiernie, a przejście w cień przedstawia się ostro i wyraźnie jako granica oświetlenia.
Przy świetle niezupełnie skierowanym powstaje dodatkowo strefa półcienia. Światło całkowicie skierowane nawet za najmniejszymi przedmiotami wytwarza bardzo ostre i odcinające się cienie. Ten typ światła powoduje silne kontrasty, a w przypadku przedmiotów o małym kontraście powoduje jego wzrost. Ponadto uwidacznia i podkreśla obrysy oraz formę, podwyższając działanie plastyczne. Używa się go do oświetlania przedmiotów o powierzchniach błyszczących, zwłaszcza gdy chcemy uzyskać specjalne efekty. To rodzaj oświetlenia charakteryzujący się wzrostem kontrastu fotografowanego przedmiotu i doskonale nadaje się do przedstawienia drobnych detali.
W przypadku światła rozproszonego promienie świetlne przecinają się w różnych kierunkach w sposób nieuporządkowany. Ten rodzaj światła nie daje cieni ostrych, charakteryzuje go miękkość i słaba plastyczność. Światło rozproszone powstaje przy zachmurzonym niebie, po przejściu przez szyby mleczne, biegnące z dużej powierzchni ściany świetlnej lub innych źródeł światła osłoniętych abażurami. Światło rozproszone nie zwiększa kontrastów, gdyż dochodzące za wszystkich stron promienie świetlne uniemożliwiają uzyskanie jakiegokolwiek cienia i równomiernie oświetlają wszystkie części przedmiotu. Jest to oświetlenie przydatne do ciemnych lub silnie błyszczących przedmiotów, szczególnie w fotografii katalogowej, w której nie operuje się silnymi odblaskami. Światło te zmniejszając kontrasty spłaszcza przedmioty, wygładza nierówności powierzchni, pewne elementy zakrywa, niektóre upiększa. Pod jego wpływem giną drobne szczegóły. Przy odtwarzaniu większych powierzchni przedmiotów otrzymujemy rzeczywiste uproszczenie i ujednolicenie kompozycji obrazu.
Światło możemy podzielić również na bezpośrednie i pośrednie.
Takie, które nie uległo odbiciu, przefiltrowaniu lub rozproszeniu, ani jakiekolwiek innej zmianie od momentu jego wypromieniowania przez źródło światła nazywamy bezpośrednim. Pod pojęciem światła bezpośredniego rozumiemy taki rodzaj oświetlenia, zarówno skierowanego jak i rozproszonego, przy którym światło pada bezpośrednio na fotografowany przedmiot. Jego skład widmowy jest stały i identyczny jak samego źródła. Światło bezpośrednie w stosunku do odbitego bardziej podkreśla kontrasty, daje mniej lub bardziej dokładne rozgraniczenie cieni, ma zawsze ten sam skład spektralny i taką sama temperaturę barwową (jeżeli nie użyjemy filtrów). Pozwala uzyskać refleksy na wszystkich gładkich powierzchniach, jeżeli zachowa się określone wielkości kątów padania i odbicia od tych powierzchni. Światło bezpośrednie w stosunku do odbitego pochodzącego z tego samego źródła jest intensywniejsze.
Światło odbite (pośrednie) to rodzaj oświetlenia przy którym przedmiot będzie oświetlony przez światło nie bezpośrednio, lecz przez promienie, które po drodze zostały odbite przez dowolną powierzchnię. Jest ono bardziej rozproszone (za wyjątkiem lustra, które jako powierzchnia odbijająca dawałoby również światło skierowane). Oświetlenie pośrednie jako odbite przyjmuje zawsze barwy otaczających przedmiotów. Ma bardzo duże znaczenie w zdjęciach przy świetle sztucznym, obecnie najczęściej stosowanym.
Mówiąc o oświetleniu łączymy ze sobą dwa pojęcia: oświetlenie ilościowe i jakościowe. Oświetlenie ilościowe polega na dostarczeniu fotografowanemu przedmiotowi takiej ilości światła, która umożliwi w odpowiednim czasie i przy odpowiedniej przesłonie poprawne naświetlenie negatywu. Oświetlenie jakościowe, niezależnie od ilości światła, reguluje jego charakter, na który składają się: stopień rozproszenia światła i kierunek jego padania.
Ważnym czynnikiem mającym wpływ na obraz jest kierunek, z którego światło pada na przedmiot zwany kierunkiem oświetlenia. Ogólnie można mówić o sześciu głównych kierunkach oświetlenia (przednie, boczne, konturowe, smugowe boczne, górne, dolne). Pomiędzy nimi istnieje możliwość innych form przejściowych i kombinacji.
Wszystkie formy oświetlenia, w których światło pada na przedmiot od strony fotografa i aparatu fotograficznego nazywamy oświetleniem przednim. Biorąc pod uwagę, że światło pada wtedy w przybliżeniu zgodnie z kierunkiem osi optycznej obiektywu, na obrazie nie występują żadne cienie. W tym typie oświetlenia przedmioty wydają się płaskie i mało elastyczne, a oddziaływanie przestrzenne jest zmniejszone, nie można uzyskać wrażenia głębi przestrzeni. Przy portretach oświetlenie te zmniejsza plastyczność twarzy (czyni ją płaską) i wyrazistość skóry. Sprawdza się bardzo dobrze w technice high-key.
Oświetlenie boczne natomiast to taki typ oświetlenia, w którym światło pada na przedmiot pod kątem zbliżonym do prostego. W następstwie będzie oświetlona tylko połowa przedmiotu, podczas gdy druga znajdzie się w głębokim cieniu. W przeciwieństwie do oświetlenia przedniego podkreśla strukturę przestrzenną przedmiotu i jego bryłowatość, wyostrza kontury i kształty, podkreśla szczegóły, podwyższa kontrast, działa dramatyzująco. Światło boczne skierowane jest stosowane głównie w zdjęciach technicznych, architektury, a boczne rozproszone daje bardziej miękką, wyrazistą plastykę i dlatego jest używane przy fotografowaniu mody.
Pod pojęciem oświetlenia konturowego rozumiemy oświetlenie, w którym źródło światła jest umieszczone za fotografowanym przedmiotem. Przy takim rozmieszczeniu powstaje obraz złożony przede wszystkim z nielicznymi miejscami silnie oświetlonymi. Tworzące się świetlne obramowanie działa dramatycznie oraz nastrojowo i doskonale nadaje się do zdjęć wykonywanych techniką low-key. Oświetlenie konturowe dzięki obramowaniu świetlnym dokładnie oddziela przedmiot od ciągłej przestrzeni tła, wiernie przedstawia płaszczyzny, zwiększa wrażenie głębi przestrzeni, podkreśla zarysy przedmiotu. Przy tego rodzaju oświetleniu zdjęcie ma specyficzny nastrój, a przedmioty znajdujące się pomiędzy światłem, a aparatem rzucają ostre, długie cienie, które podkreślają perspektywę. Jeżeli dla oświetlenia przedniego przyjmujemy jako charakterystyczny efekt spłaszczenia przedmiotu, a oświetlenie boczne potraktujemy jako określające przestrzenność, to oświetlenie konturowe podkreśla zarysy przedmiotu. Przy umieszczeniu źródła światła za przedmiotem powstaje obraz złożony przede wszystkim z cieni, z nielicznymi miejscami silnie oświetlonymi. W portretach i fotografiach osób oświetlenie te jest korzystne, gdy chcemy podkreślić zarysy głowy lub figury.
Oświetlenie smugowe boczne jest oświetleniem pośrednim między oświetleniem konturowym, bocznym i górnym. Jest stosowane w momencie gdy nie zależy nam na wytworzeniu nastroju lecz dokładnym odtworzeniu przedmiotu. Doskonale nadaje się do podkreślenia szczegółów oraz struktury powierzchni. Padając pod dużym kątem ukazuje najmniejsze detale w postaci długich i dobrze widocznych cieni. W związku z tym jest chętnie wykorzystuje się je samodzielnie w fotografii reklamowej materiałów lub też w różnych kombinacjach z innymi rodzajami oświetlenia. W zdjęciach portretowych podkreśla natomiast wygląd i strukturę skóry. Ten rodzaj oświetlenia jest realizowany zawsze w postaci światła skierowanego.
Oświetlenie górne to takie, w którym światło pada na przedmiot mniej lub bardziej pionowo z góry. Odpowiada oświetleniu słonecznemu, podczas gdy prawie pionowe promienie słoneczne w godzinach popołudniowych oświetlają przedmioty. Podobnie jak oświetlenie boczne dzieli wyraźnie przedmiot na część zacienioną i oświetloną. Jest typem oświetlenia dającym obrazy ciężkie i smutne. Używa się go najchętniej w celu lepszego scharakteryzowania fotografowanych przedmiotów. Bez dodatkowego innego oświetlenia nie powinno być stosowane w fotografii portretowej ponieważ oczy i usta znajdujące się w miejscach zacienionych spowodują, że model będzie wyglądał sztywno, staro i nienaturalnie.
Przeciwieństwem oświetlenia górnego jest oświetlenie dolne. Ponieważ nie występuje w naturze (oświetlenie sztuczne) portrety z zastosowaniem tego typu oświetlenia występują nieprzyjemnie i demonicznie. Może być używane w fotografii reklamowej gdy jest uzależnione od innych efektów nastrojowych, albo też jeśli chcemy ułożyć jakiś przedmiot na płycie szklanej i oświetlić go bezcieniowo.
Oświetlenie w fotografii można również podzielić na zasadnicze, pomocnicze, efektowe oraz oświetlenie tła.
Do oświetlenia zasadniczego, inaczej głównego używamy najsilniejszego będącego do dyspozycji źródła światła. Oświetlenie te decyduje o wytwarzaniu wrażenia głębi przestrzeni na obrazie. Wpływa ono nie tylko na plastyczność przedmiotu, ale również wywiera działanie na cały obraz. Oświetleniem zasadniczym może być lampa odgrywająca rolę słońca, oświetla ona obiekt, uwypuklając jego kształty w sposób wyraźny i charakterystyczny, osiąga dobry efekt graficzny przez odpowiedni rozkład świateł i cieni. Używane źródło światła działa kształtująco, to od niego zależy charakter obrazu. Ze względu na fakt, iż każde nowe wprowadzane oświetlenie dodatkowe musi być podporządkowane zasadniczemu, światło te nazywa się również prowadzącym. Najlepszym światłem głównym jest duży reflektor np. żarówka fotograficzna 500 W lub odbłyśnikowa. Przy zdjęciach portretowych najkorzystniejszym źródłem światła zasadniczego jest zwykły reflektor dający od przodu miękkie oświetlenie przednie lub przednio-boczne. Przy zdjęciach z profilu najkorzystniejsze jest światło ze strumienicy jako oświetlenie smugowe, tylno-boczne. Jeszcze większe możliwości różnicowania istnieją przy zdjęciach reklamowych. Oświetlenie zasadnicze powinno zawsze decydować o wymowie obrazu, powinno być światłem dominującym, które jest skierowane z określonego kierunku i o określonej jakości.
Źródła światła służące podkreśleniu wytworzonego przez oświetlenie zasadnicze nastroju nazywamy oświetleniem pomocniczym. W przeciwieństwie do oświetlenia zasadniczego, na które składało się jedno źródło światła i było skierowane tylko w jednym kierunku ten rodzaj oświetlenia wymaga źródeł światła o różnej mocy i rodzaju, może być kierowane w dowolnych kierunkach i pod dowolnym kątem w stosunku do osi optycznej aparatu. W zależności od przedmiotu i rodzaju zdjęcia jako oświetlenia pomocniczego używamy rozmaitych źródeł światła. Możliwe staje się również uzupełnienie oświetlenia pomocniczego, w postaci sztucznych źródeł światła, światłem dziennym. Można również na odwrót jako oświetlenie główne zastosować światło dzienne, a uzupełnić je sztucznym oświetleniem pomocniczym. Mieszanie jednak światła pochodzącego z różnych źródeł jest w fotografii barwnej ograniczone. Oświetlenie pomocnicze nie powinno być zbyt silne. Działa ono najkorzystniej jeżeli w stosunku do oświetlenia zasadniczego pada na przedmiot ze strony przeciwnej, pod stosunkowo dużym kątem. Dobrze gdy jest miękkie, bardziej rozproszone.
Oświetleniem efektowym nazywamy natomiast taki rodzaj oświetlenia pomocniczego, które równocześnie uzupełnia oświetlenie zasadnicze i wnosi do obrazu dodatkowy akcent. W tym celu używa się najczęściej słabszego lub bardziej oddalonego reflektora względnie strumienicy. Tego typu oświetlenie nie powinno być stosowane do większych powierzchni na zdjęciu, lecz doprowadzić do uzyskania zamierzonych efektów. Oświetlenie te przy włączonym oświetleniu zasadniczym i pomocniczym daje czysto białe plamy punktowe, pogłębiające kontrast obrazu i napięcie. Samodzielne światło efektowe jest zbyt słabe i może służyć jedynie do uzyskania odblasków świetlnych. Jest stosowane najczęściej w fotografii reklamowej w celu przyciągnięcia uwagi konsumentów lub portretowej do rozświetlania włosów lub lekkiego oświetlenia konturowego, podkreślającego rysy postaci.
Celem oświetlenia tła jest natomiast nadanie właściwego odcienia i luminacji tłu znajdującemu się za fotografowanym przedmiotem. Tło powinno być oświetlane specjalnym źródłem światła, gdyż oddzielenie go od przedmiotu zdjęcia wpływa na jego plastyczność. Oświetlenie tła bywa wykorzystywane jako jedyne oświetlenie zasadnicze do zdjęć sylwetkowych, nie potrzebujących dodatkowych źródeł światła. W celu podkreślenia, ruchu, pośpiechu, biegu można strumień światła skierować na tło po przekątnej obrazu. W takim przypadku należy użyć reflektorów lub strumienic, zaopatrzonych w kratki, szablony lub siatki.
3. Wnioski własne
Każdy rodzaj sztuki ma swoje własne środki wyrazu. W fotografii, także fotografii ślubnej środkiem takim jest światło. Fotograf, fotograf ślubny pracuje światłem, a w przypadku jego braku jest bezradny. Tylko ono umożliwia wykonanie zdjęć, czyli własną wypowiedź w postaci obrazu. Jest bardzo ważnym czynnikiem ponieważ czyni przedmiot widocznym, symbolizuje masę i głębię, decyduje o nastroju obrazu, wpływa na efekt światłocienia.
Światło czyni obiekt widocznym i daje możliwości wykreowania przedmiotu lub podmiotu zdjęcia. Pozwala zauważyć fakt, że obiekt oświetlony frontalnie i bezcieniowo wydaje się płaski, a z boku tworzą się cienie i nabiera wrażenia trójwymiarowości.
Jest z pewnością głównym czynnikiem stwarzającym nastrój i atmosferę. Czasami aby zrobić dobre zdjęcie i wykorzystać maksymalnie warunki oświetleniowe warto poczekać i uzbroić się w cierpliwość. Nastrój krajobrazu zmienia się bowiem wraz z porą dnia i warunkami atmosferycznymi. Najczęściej rozpościera się on przed aparatem jako nieciekawy i monotonny w południowym słońcu, drzemie pod zachmurzonym niebem, aby obudzić się z całą swoją eksplozją barw podczas zachodu słońca. Szczególne nastroje, wywołane specjalnymi warunkami świetlnymi, tylko wtedy dają się przenieść na obraz skutecznie gdy zachowa się właściwości oświetlenia charakterystycznego dla danego nastroju. Uważam za najlepsze fotografowanie bez żadnych filtrów korekcyjnych, dodatkowych źródeł światła. Znacznie bardziej interesujące jest zdjęcie ziarniste i częściowo nieostre, które w trudnych warunkach oświetlenia zachowało nastrój danego motywu, niż najostrzejsze zdjęcie, któremu jednak brakuje nastroju lub w którym uległ on zakłóceniu przez użycie dodatkowego światła. W zdjęciach nastrojowych światło staje się twórcą doznań emocjonalnych. Rzeczy dotykalne przy odpowiednim jego doborze mogą stać się środkiem do wzbudzenia emocji. Obrazy najbardziej sugestywne i sprawiające większe wrażenie wykonuje się używając światła tylnego. Światło może mieć duże znaczenie psychologiczne zarówno dla fotografa jak i oglądającego zdjęcia. Przytłumione oświetlenie uzupełnione barwą właściwego rodzaju może uspokoić lub podniecić.
Światło wpływa również na efekt światłocienia, który jest bardzo istotny dla oddziaływania obrazu. Samym światłem da się osiągnąć najrozmaitsze efekty graficzne. Biel albo obraz w jasnych tonach sugeruje światło, radość, szczęście, młodość, natomiast czerń siłę, wytrzymałość, potęgę, powagę, troskę, śmierć.
Światło i oświetlenie jest dla wielu także i dla mnie środkiem wyrazu, jednym z najistotniejszych czynników wpływających na siłę wypowiedzi obrazu. Jest czymś więcej niż wartością odczytywaną na światłomierzu
Światło to przyjaciel, malarz, sojusznik…. O świetle można pisać i mówić bardzo wiele. Z pewnością ma więcej zalet niż wad.
Fotografując można wykorzystać zarówno światło naturalne jak i sztuczne. Jakość światła naturalnego zmienia się w zależności od pory dnia i roku. Zdjęcie o każdej porze roku ma swój urok, czasem niepowtarzalną i tajemniczą atmosferę. Zrobione zimą na pewno wygląda inaczej od tego, które zostało wykonane porą letnią. Wielką zaletą fotografowania w zimie jest fakt, że słońce nie znajduje się wysoko nad horyzontem w związku z tym nie trzeba wstawać tak wcześnie jak w porach letnich. Fotografować można wszystko, ale pora dnia jaką się wybiera nie jest bez znaczenia, ponieważ charakter światła zmienia się między wschodem, a zachodem. Nie można aranżować dowolnie oświetlenia słonecznego, nie ma się przecież na nie wpływu, ale wiedząc jakie daje światło w zależności od kierunku padania promieni najlepiej poczekać na odpowiednie warunki świetlne. Najlepszym partnerem najczęściej staje się światło rozproszone, odbite od chmur i konkretów wypełniających przestrzeń. Najciekawsze efekty uzyskuje się fotografując przed i po południu w momencie gdy niebo pokryte jest chmurami. Obserwując zmianę światła w ciągu roku czy dnia można zachwycić się jego niesamowitą różnorodnością i odpowiednio to wykorzystać.
Odkrywszy czar światła naturalnego możliwe staje się dobranie i kształtowanie oświetlenia najbardziej przydatnego i sugestywnego dla danego zadania fotograficznego.
Z punktu widzenia fotografa najkorzystniejszym oświetleniem zarówno do zdjęć krajobrazowych, architektury, portretu jest światło kombinowane (przednio – górno – boczne), w którym wady jednostronnego oświetlenia nie występują, przeciwnie harmonijność światłocienia nadaje obrazom dużo plastyki i sprawia, że staje się jakby dotykalne, wyraźnie zlokalizowane w przestrzeni.
Jako osoba fotografująca znająca piękno i wartość światła, oświetlenia staram się poznać reguły, które nimi rządzą by je stosować w praktyce.
Ciekawy jest fakt, że każdy fotograf, może stać się kreatorem (nie tylko zdjęć ślubnych). To od niego zależy czy zdjęcia będą żywe, wesołe, plastyczne, czy też martwe i płaskie. Dobór odpowiedniego najkorzystniejszego oświetlenia nie jest wcale sprawą nader łatwą. Z pewnością ważna jest znajomość elementarnych czynników oświetlenia, które są podstawą do swobodnego operowania większą ilością źródeł światła. Myślę, że pomimo trudności oświetlenie ma swoje dodatnie i ujemne strony, a możność realizacji każdego rozsądnie przynosi satysfakcję.
Katarzyna Kosman,Ruda Śląska, Katowice
www.fotokos.pl
www.fotokos.blogspot.com